مقاله در مورد شهرستان نکا

مقاله در مورد شهرستان نکا

تحقیق درباره تاریخچه نکا ، دانستنی های شهر نکا 

a4n3_neka.png

نکا در عرض جغرافيايي 36 درجه و 39 دقيقه شمالي و طول جغرافيايي53 درجه و 19دقيقه غربي نصف النهارگرينويچ در22کيلومتري جنوب درياي مازندران نهاده و به کوهستان تکيه داده است.

رود نکا از ميان شهر مي گذرد و راه آهن سراسري از آن عبور مي کند. در باره پيشينه شهر نکا سيروس مهدوي ،محقق و نويسنده صاحب نام و صاحب اثر ، ساکن قائمشهر ميباشد .شغل کسبي او سر دفتر داري ثبت واسناد ميباشد. اما اشتغال به تحقيق و تتبع در تاريخ و فرهنگ ،بخصوص مازندران ،و نوشتن دهها مقاله در روزنامه ها و مجلات و دائره المعارف ها و چاپ اثر گرانسنگ با نام رجال تاريخ بيقهي نام او را در عداد بزرگان و دانشمندان تاثير گزار قرار داده است.تحصيلات دانشگاهي او در رشته تئاتر و در کشور سوئيس رقم خورده است اما علاقه او به تاريخ و فرهنگ موجب گشته تا رشته تئاتر را، که گارگرداني چند نمايشنامه هم در سابقه فعاليت هاي فرهنگي او موجب گشته، رها کند و به تتبع در تاريخ بيهقي ، مشغول گردد. حاصل زحمات او چاپ کتاب رجال تاريخ بيقهي در دو جلد ميباشد. از جمله فعاليتهاي او نوشتن برخي مقالات در دائره المعارف تشيع مبياشد. استاد مهدوي علاوه بر ان صاحب امتياز و مدير مسئول نشريه وزين اباختر ميباشد. اباختر به قلم تني چند از اساتيد و دانشمندان ايراني ، داخلي و خارج نشين ،منتشر ميگردد و در بين اهل فرهنگ از جايگاه ممتازي بر خوردار است. او همچنين موسس و مدير مرکز مطالعات ايراني است که در ساري مستقر بوده و در زمينه تاريخ و فرهنگ ايران و مازندران فعاليتهاي انتشاراتي داشته و به بر گزاري سمينار و… اقدام مينايد.رسانه هاي داخلي از جمله نشريات ، راديو و تلوزيون هر از گاهي در قالب بر نامه هاي موضوعي و يا سلسله مباحث تاريخي ميزبان اين محقق ارزنده بوده وراديوي مازندران ، بخصوص در برنامه هاي سريالي سخنان او را در باب تاريخ و فرهنگ ايران و مازندران منتشر ميکند.مطبي که در ادامه ميايد بر گرفته از يکي از برنامه هاي راديويي ايشان ميباشد و در اينده نيز مقالات ديگري از همين منبع چاپ خواهد شد. اقتضاي گفتار و شرح شفاهي مطلب در راديو موجب گشته تا مطلب اندکي از وجهه نوشتاري دور باشد و تسلسل مطلب نيز مقتضي شرائط ذکر شده باشد – شرح مختصر از باب معرفی اجمالی استاد بوده و در شماره های اتی انشاء الله به معرفی کاملتر ايشان پرداخته خواهد شد نکا در عرض جغرافيايي 36 درجه و 39 دقيقه شمالي و طول جغرافيايي53 درجه و 19دقيقه غربي نصف النهارگرينويچ در22کيلومتري جنوب درياي مازندران نهاده و به کوهستان تکيه داده است. رود نکا از ميان شهر مي گذرد و راه آهن سراسري از آن عبور مي کند. رابينو از اين مکان گذشته و آنرا شرح داده است. وي از کتيبه امامزاده نکا که تاريخ آن اول محرم سال 870 هجري قمري بود، ياد مي کند. رابينو شبي را در نارنج باغ که از محلات نکا بشمار ميرفت ، بسر برده است. او همچنين از اسماعيل اقا محله و علي کنده و امام زاده شازدان ياد ميکند. واز انجا به سياوش کلا ميرود.احتمال دارد که شهر قديمي مهروان يا مهربان بر جاي نکا نهاده بوده است.استخري انرا پس از ساري ذکر کرده و ياقوت گفته است که مهروان در بخش هموار تبرستان قرار دارد. از مهروان 1000مرد پاسداري مي کرده اند. ظهيرالدين مرعشي مي گويد مهروان که به ميروانجو آوازه دارد در ولايت ساري است و حد شرقي آن قراطفان باشد. رابينو مي گويد که روستاي نداف خيل را قبلاًمهرون کلا مي گفتند اين روستا در 6کيلومتري شمال راه اسفالته نکا- بهشهر نهاده است در شمال رود نکا ارتفاعاتي نهاده است که از شرق به کوههاي رادکان و از غرب به رود نکا محدود مي شود. از ارتفاع اين کوهها از شرق به غرب کاسته مي شود. مرتفع ترين قله در روستاي بار کلا 2200متر و در آغوزدره 2100متر ودر شمال نيالا 1800متر و در شمال يخکش1700متر و در غرب زلت1200متر مي باشد. اين کوهها به نام رشته کوه جهان مورا آوازه دارد. وسعت دامنه شمالي جهان مورا بيشتر از دامنه هاي جنوبي است. و از سوي جنوب تا رود نکا(در نيالا) به 7کيلو متر مي رسد. شيب دامنه هاي شمالي جهان مورا کمتر و در دامنه هاي جنوبي بيشتر است. بارش هاي دامنه هاي جنوبي وسيله ي رودهاي فرعي به رود نکا سرازير مي شود. در بعضي نقاط (جنوب يخکش)با بريدگي حدود200متر به رود نکا ملحق مي شود. دامنه شمالي ارتفاعات جهان مورا پوشيده از درختان جنگلي انبوه بوده است. و از غني ترين اراضي جنگلي استان شمرده مي شود. البته قطع درخت بطور غير اصولي موجب ايجاد سيل هايي در سالهاي اخير شد که صدمات فراوان به بار آورد. نکاتي در باره نکا: در 7-1276 ميرزا ابراهيم نامي در 29 رمضان 1276 تا 20 ذيقعده 1277 سفري به مازندران کرده است و گزارش اين سفر را براي درن نوشته است. اين اثر از بايگاني علوم روسيه بدست امده است. او از راه اشرف يعني بهشهر به نکا گذري دارد. ميرزا ابراهيم نکا را نيکاح با حا حلقوي نوشته است.او ميگويد که از راه اشرف به نيکاح 4 فرسخ است .سپس تا رودخانه چاله پل مي آيدو مي گويد اينها داخل بلوک مياندورودو قره طغان است.طرف راست دهات گلستان و عمارت سرو و محله جعفر اقا و سياوش کلا و نارنج باغ و پل دوچشمه بزرگ نيکاح است.گذشته محله قزلي است که طايفه گرائيلي سکني دارد و اب رودخانه نکا از شمشير بر مي ايدو از چمن گوهر باران داخل دريا مي شود. اين رودخانه معدن اهن دارد. نيکاح چند محله دارد.از جمله اومال ،قلعه سر ،دوغانلي،نوديک ، قزلي، که طايفه گرائيلي ساکنند.طايفه گرائيلي را اقا محمد خان از گالپوش کنار گرگان اورده است.اينان به زبان ترکي ترکماني تکلم مينمايد. و 240 سوارند و ابواب جمعي نور محمد خان قجر سه نفر سر کرده دارند.يکي نظر خان بزرگ با يکصد سوار ،نظر خان کوچک با 70 سوار ،و هاشمخان با 70 سوار . جمع ترکان گرائيلي و اصانلو و قليچي و افغان 500 سوارند. در نيکاح اهالي مازندراني کمتر ساکنند و بيشتر گرائيلي هستند.محصول نيکاح گندم ،جو ،پنبه و اندکي پشم و نيشکر است.سمت شرقي نيکاح قره طغان است. نيکاح از قرا تپه دو فرسخ و به شاطر گنبد دو فرسخ و به ساري 4 فرسخ و به کنار دريا سه فرسخ است و تاسمسکنده بقول عباسقلي ميرزا دو فرسخ ونيم است و براي رسيدن به ان بايد از قزلي محله و از پل سنگي کوچک و باغ توت بگذريم. دست چپ کنار خيابان و دامنه کوه، قبرستان و امامزاده سفالپوش است که يک درخت کوچک دارد. اسمش امامزاده عبدالله است . پس از گذر از جوي اب دست راست نوديک است که تپه اي دارد. مي رسد به چشمه سروليجي محله که مرداب کوچکي داردودست راست واقع است و باغ توت تپه بزرگ هم ميباشد.و از چهار پل چوبي گذشته ميان خيابان به قدر 304 قدم اب است و پيرامونش مزرعه مي باشد و مال قريه اسرم است. نبرد تيمور گورکاني در قره طغان نکاروي داد.سيد کمال الدين مرعشي که مي دانست تيمور قصد اموال و دارايي هاي مرعشيان را دارد و اگر جنگ به شهر هاي پر جمعيت کشد ، بساکه قتل عام نصيب افتد. بنا براين در قره طغان سنگر بست. روز 6 ذيقعده سال 794 تيمور با مرعشيان در قره طغان روبرو شد. سادات مرعشي با دلاوري و بي باکي بسياري از تيموريان را به خاک کشيدند. شب هنگام تا سحر نيز از لاي درختان بر سر و روي دشمنان تير مي باراندند. با مداد روز دوم نبرد کمال الدين مرعشي، شخصي را به ميانجيگري نزد تيمور فرستاد ،اما تيمور نپذيرفت.روز دوم مرعشيان شمار بسياري از دشمن را به خاک و خون کشيدند. ولي در برابر در ياي بيکران لشکر تيمور پايداري نتوانستند و ناگزير پشت به هزيمت دادند.

 

 

شهرستان نکا / وجه تسميه نكا

نام نكا در تاريخ كهن سابقه اي دو هزار ساله دارد . بعضي معتقدند كه پس از شكست دارا (داريوش سوم ) به دست اسكندر مقدوني و مرگ زود هنگام  اسكندر و تقسيم مناطق مفتوحه به دست سردارانش عده اي از يونانيان در اين منطقه ساكن شدند و از اين جهت كه آنان فاتح و پيروز بودند ، به  آنان  در زبان يوناني « نكاتور » يعني پيروز و فاتح مي گفتند كه اين نام همچنان در اين قطعه از خاك باقي مانده است .

برخي ديگر گفته اند نكا در اصل «آناهيتاگاه » بوده است . مثل دانشگاه  به معني محل كسب دانش و آتشگاه به معني جاي آتش . آناهيتاگاه به معني جاي ناهيد (سياره زهره ) ميباشد. در دوره ي ميترائيسم علاوه بر پرستش خورشيد برخي از ستارگان نيز تقديس مي شدند . كه از جمله ي اين ستارگان ستاره ي آناهيتا است كه اكنون ناهيد ناميده مي شود و نام عربي آن زهره است به معني درخشنده . با گذشت زمان آناهيتاگاه به صورت نكا در آمده است : آناهيتاگاه ، ناهيدگاه ، ناهيكا ، نايكا ، نكاه ، نكا .

 

معرفي شهرستان نكا

شهرستان نكا در 33 كیلومتری جنوب غربی بهشهر، در مسیر راه اصلی ساری–گرگان قرار دارد و رود نكا از میان مركز این شهرستان گذشته و سرانجام به دریای مازندران می ریزد. منطقه‌ای كه امروزه نكا نامیده می‌شود طی 70 سال اخیر از توسعه روستای “تاریخ محله” به وجود آمده است.

در متون تاریخی این منطقه را نیكا، نیكاح و نكا نامیده اند كه به معنی سرزمین و آبادی و یا جایگاه ناهید است. نكا در منطقه‌ای كاملا دشتی قرار دارد و آب و هوای آن معتدل و مرطوب است.

 تالاب لپو–پلنگان در شرق نیروگاه نكا، جنگل‌های نكا، دریاچه استخر پشت، سواحل زاغمرز در مسیر زاغمرز–نكا، امام زاده عبدالله روستاي للرد ، غار باستانی گمیشان (پیش از تاریخ) و چشمه آب معدنی قرمرض از معروف‌ترین دیدنی های شهرستان نكا به شمار می آیند

منبع : خسته نباشان

مقاله در مورد شهرستان نکا

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>